قفسه

تدارک و تهیه غذا

تدارک و تهیه غذا

نوشته شده در ۰۷ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۴

اين بار در «قفسه» قم فود به سراغ يکي از کتاب هاي درسي رفته ايم که با موضوع غذا ارتباط دارد؛ کتاب «تدارک و تهیه غذا» که به عنوان يکي از کتاب هاي درسي در مدارس فني و حرفه اي کشورمان تدريس مي شود.

اين کتاب در 264 صفحه جزو منابع درسي دانش آموزان يا بهتر بگوييم حرفه آموزان سال سوم دوره آموزش متوسطه فني و حرفه اي در گروه تحصيلي مديريت خانواده و رشته مديريت خانواده است که 7 فصل را شامل مي شود.

در مقدمه کتاب تدارک و تهیه غذا با تاکید بر مساله دقت در مواد خوراکی و تهیه آن آمده که چرخه تدارک و تهيه غذا، فرايندي است که از پيوستنِ پنج حلقه متصل به هم تشکيل يافته و حلقه کليدي و اصلي در اين چرخه «مصرف» است، زيرا حلقه هاي ديگر به منظور برآوردن مصرف فعاليت مي کند. هر چند درنظر اضافه کردن بخش هایی با عنوان «مطالعه آزاد»، «یادداشت های مهم»، «تحقیق کنید»، «بیشتر بدانیم» و «فعالیت های آزمایشگاهی» و برخی دستورالعمل های غذایی و جداول مرتبط بر غنای محتوایی و درسی این کتاب افزوده، اما صفحه آرایی یکنواخت و کسل کننده آن، این کتاب را در حد صرفا یک کتاب درسی تنزل داده است.

در ادامه مقدمه کتاب اين پنج حلقه تشريح شده که بر اساس آن، اولين حلقه «تامين غذا»ي مورد نياز خانواده است. تامين غذا متأثر از عوامل مؤثّر بر قدرت انتخاب خانواده است و قدرت خانواده شاملِ دسترسي فيزيکي، اقتصادي و فرهنگي است.

اين کتاب درسي، دومين حلقه تدارک و تهيه غذا را «آماده سازي مواد غذايي «دانسته، چرا که اندازه گيري مقدار لازم هر يک از مواد تشکيل دهنده ماده غذايي از اهميت ويژه اي برخوردار است و توليد خوراک خوب (اشتها آور،  با کیفیت تغذیه اى بالا و سالم) و جلوگيري از ضايعات، نتيجه رعايت اندازه و مقياس متناسب با دستورالعمل غذايي و تعداد مصرف کنندگان يک غذا است.

مولفان اين کتاب معتقدند که سومين حلقه در چرخهٔ تدارک و تهيه غذا، «پخت» است و روش هاي متداول پخت موادّ غذايي، ابزار و وسايل مورد نياز هر روش و بالاخره راهنمايي براي اتخاذ بهترين و مناسب ترين روش پخت در هر يک از گروه هاي غذايي، مجموعهٔ اطلاعاتي اين حلقه را تشکيل مي دهد.

در چهارمين حلقه از چرخهٔ تدارک و تهيه غذا، «چگونگي توزيع غذا» مورد توجه قرار گرفته زيرا توزيع عادلانهٔ غذا براساس نياز فيزيولوژيکي و با استفاده از روش هاي متداول علمي، مي تواند همه اعضاي خانواده، خصوصا اعضاي آسيب پذير را بهره مند سازد و جالب اين که در بخشي از همين کتاب، برخى از روش هاى سرو مواد غذايي نيز ذکر شده است.

يکي از نکات قابل توجه اين کتاب در نظر گرفتن حلقه پنجمي با عنوان «دورريز غذا» است که با اهميت اقتصادي که در رعايت کاهش قسمت هاي غيرقابل مصرف و يا ضايع نمودن موادّ غذايي در مراحل تأمين، آماده سازي، پخت، توزيع و مصرف و نگهداري دارد، از جايگاهي ويژه در نظارت و کنترل فرايند تهيه غذا در چرخهٔ تدارک آن برخوردار است.

بر همين اساس، چگونگى کنترل و نظارت حلقه هاى چرخهٔ تهيه و تدارک غذا براى هر گروه از گروه هاى اصلى غذا توضيح داده شده است. ولى در ميان گروه هاى غذايى، فصل «سبزى ها» که اولين فصل از اين کتاب است مجموعهٔ کاملترى از عوامل مؤثّر بر حلقه هاى چرخهٔ تدارک و تهیه غذا را با توضيحات بيشتر در اختيار فراگير قرار مى دهد.

دیگر فصول این کتاب شامل «میوه ها»، «غلات»، «شیر و فرآورده های آن»، «گوشت ماکیان و ماهی»، «تخم مرغ» و «چربی ها» است.

مولفان کتاب «تدارک و تهیه غذا» شهرزاد رکنى، تلما ذوقى با همکارى سيد رحمن هاشمى هستند که از سوی شرکت چاپ ونشر کتاب هاى درسى ايران منتشر شده و در سال تحصیلی 95-94 به چاپ هفتم رسیده است.

نظر شما چیست؟

برای ثبت نظر یا ارسال پیام به مدیر باید ابتدا وارد شوید یا یک حساب جدید بسازید!!