قم گردی

خانه تاریخی زند

خانه تاریخی زند

نوشته شده در ۰۷ دی ۱۳۹۵ ساعت ۰۱:۲۰

روزهای سرد زمستان که فرا می رسد، کمتر مردم حال و حوصله شال و کلاه کردن و رفتن به فضاهای گردشگری خارج شهرها یا شهرهای دیگر را دارند، بنابراین بهترین فرصت برای گشت و گذار و قم گردی در خود شهر قم است، بنابراین پیشنهاد قم گردی این بار، «خانه تاریخی زند» در یکی از محله های قدیمی شهر است که اتفاقا در این چند هفته اخیر، به دلیل برگزاری چند نمایشگاه صنایع دستی در آن، بیش از گذشته توجه هنرمندان و شهروندان را به خود جلب کرده است.

خانه تاریخی زند در مرکز بافت قدیمی شهر قم معروف به محله «چهار مردان» در کوچه «گذر قلعه» قرار دارد. البته هر چند بیشتر قمی ها این بنا را با به شکل واحد یعنی «خانه تاریخی زند» می شناسند، اما وارد خانه که شوید دو بخش می بینید که مربوط به خانه دو برادر از بازماندگان قاجار با نام های حاجی قلی خان و حاج علی خان هستند که در سال های   نیمه دوم دهه 70 به ثبت رسیده است.

خانه حاج علی خان زند که با توجه به فرم و مصالح به کار رفته، به نظر می رسد زمان ساخت آن متعلق به اواخر قاجار یعنی حدود 130 سال پیش بر می گردد، شامل سه بخش است. شاه نشین تابستانی با بادگیر منفرد که به زیرزمین راه دارد و در جبهه شرقی واقع است. شاه نشین زمستانی که فضای بیشتری را در بر می گیرد و در جبهه شمال واقع شده و بخش سوم، مخصوص خدمه که در جهبه غربی جای دارد و ورودی بنا شامل سردر کوتاه با نمای روکار آجری و بندکشی است که در قسمت پیشانی، اشکال هندسی و تزیینات نازک کاری دارد که از طریق پاگرد شش ضلعی (هشتی) و دالان جبهه جنوبی به حیاط مرکزی میان سرا ارتباط می یابد. بنا دارای ستون های سنگی با سرستون تزیینی در ایوان شمالی و شرقی و آجرکاری در درهای چوبی است.

نقوش درهای چوبی، بادگیر منفرد، سرستون ها، پایه ستون ها و نیز لب چینی بام و بادگیر از جمله عناصر تزیینی خانه حاج علی خان زند محسوب می شود. کل مساحت بنا 400 متر مربع است که 320 آن زیربنای مفید است.

خانه حاج قلی خان در قسمت غربی خانه حاج علی خان زند واقع شده است. این خانه تاریخی قبلا بخشی از اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قم بوده ولی در حال حاضر کاربری موزه دارد. بنای این عمارت از اواخر دوره قاجار به جای مانده اما اهالی قدیمی محل معتقدند اتاق ها و فضاهای جنوبی که قدیمی ترین بخش بنا است، قدمتی بیش از 1200 سال دارند. دو بادگیر و ستون های سنگی ایوان های شمالی و شرقی و پنج درهای چوب گردو از خصوصیات بارز بنا به شمار می رود.

هر چند خانه تاریخی زند چند بار مرمت شده ولی با توجه به این که شاکله اصلی آن حفظ شده و هم چنین این روزها به صورت موزه مردم شناسی مورد استفاده قرار می گیرد و از سوی دیگر برگزاری نمایشگاه های هنری از جمله نمایشگاه صنایع دستی در این اواخر در آن رونق گرفته، پیشنهاد مناسبی برای قم گردی برای یک نیم روزه زمستانی است بخصوص که اطراف بنا و در خیابان چهارمردان رستوران ها و فست فودها و بویژه کبابی های مناسبی قرار دارد که می تواند مکمل گشت و گذار خانوادگی یا دوستانه شما باشد.

 

برگرفته از سایت «قم شهر»، عکس: خبرگزاری میزان

نظر شما چیست؟

برای ثبت نظر یا ارسال پیام به مدیر باید ابتدا وارد شوید یا یک حساب جدید بسازید!!